Laboratorium chemiczne to obiekt przeznaczony do analizy chemicznej oraz przygotowywania substancji chemicznych i ich mieszanin. Musi być zaprojektowane w sposób zapewniający bezpieczeństwo zarówno osób, jak i przetwarzanych substancji.
Istnieją określone przepisy i warunki, które muszą być spełnione, aby obiekt mógł zostać zakwalifikowany jako laboratorium chemiczne.
Wymagania dla obiektów zakwalifikowanych jako laboratorium chemiczne
- Podział stref:
- Strefy skażone (izolacja, obszary resztkowe, obszary laboratoryjne) muszą być oddzielone od czystych stref (strefy przerw, obszary administracyjne, szatnie). Ubrania osobiste muszą być przechowywane w innym miejscu niż ubrania robocze.
(Dekret legislacyjny 81/08 i przepisy sanitarne)
- Wielkość przestrzeni:
- Laboratorium musi zapewniać wystarczająco dużo miejsca, aby uniknąć przypadkowych kolizji między osobami lub urządzeniami.
(Przepisy sanitarne)
- Umywalki:
- Umywalki obsługiwane stopą lub łokciem, najlepiej w pobliżu wyjścia. Każde laboratorium musi być wyposażone w umywalkę z kontrolą przepływu wody za pomocą pedału lub fotokomórki.
(Wytyczne ISPESL/INAIL)
- Drzwi:
- Drzwi powinny mieć odpowiednią odporność ogniową, system samozamykający, przezroczyste panele, szerokość co najmniej 0,80 m i otwierać się na zewnątrz. W przypadku używania otwartego ognia lub materiałów łatwopalnych oraz obecności więcej niż pięciu operatorów, drzwi muszą mieć określoną odporność ogniową (REI) i szerokość co najmniej 1,20 m.
(DM 10/03/98, wytyczne ISPESL/INAIL)
- Okna:
- Powinny być pokryte wodoodpornym, łatwym do czyszczenia materiałem i wyposażone w moskitiery.
- Oświetlenie:
- Odpowiednia intensywność oświetlenia (minimum 500 luksów na powierzchniach roboczych). Preferowane jest naturalne światło z systemami regulacji jasności, aby promować dobrostan psychofizyczny i zmniejszyć zużycie energii.
(Norma UNI 12464-1)
- Wentylacja:
- Dobra wentylacja mechaniczna z ciągłym przepływem powietrza bez turbulencji. Systemy wentylacji sztucznej muszą wspierać naturalną wentylację, szczególnie w przypadku stosowania niebezpiecznych substancji chemicznych lub kontaktu z czynnikami biologicznymi typu 2-3.
- Instalacja elektryczna:
- Instalacja musi być zgodna z wymaganiami bezpieczeństwa, odpowiednia do mocy urządzeń i substancji chemicznych stosowanych w laboratorium. W razie potrzeby (np. w przypadku zamrażarek czy komór bezpieczeństwa biologicznego) zasilanie musi być podtrzymywane przez generator.
(Lokalne przepisy budowlane)
- System alarmowy:
- Automatyczny system wykrywania pożaru i alarmu zgodny z obowiązującymi normami.
- Prysznice bezpieczeństwa i stacje do płukania oczu:
- Muszą być dostępne w obszarze laboratoryjnym.
- Pomieszczenia sanitarne:
- Co najmniej jedna toaleta z przedsionkiem na każde 10 osób.
- Lokalizacja laboratorium:
- Laboratoria muszą znajdować się na piętrach nadziemnych, bez komunikacji z piwnicami. Pomieszczenia do obsługi substancji wybuchowych lub łatwopalnych muszą mieć otwory wentylacyjne o powierzchni co najmniej 1/20 powierzchni pomieszczenia.
(DM 26/08/1992)
- Powłoki ścian i podłóg:
- Ściany, podłogi i sufity muszą być pokryte gładkim, wodoodpornym materiałem odpornym na środki chemiczne i dezynfekujące (np. farby epoksydowe lub materiały termozgrzewalne). Podłogi muszą być antypoślizgowe.
- Szafy do przechowywania substancji niebezpiecznych:
- Szafy do materiałów łatwopalnych muszą spełniać najwyższe standardy bezpieczeństwa przeciwpożarowego (zgodne z normą EN 14470-1).
- Zasilanie awaryjne:
- System zasilania awaryjnego musi być dostępny, aby zapewnić ciągłość pracy w razie awarii głównego systemu.
Podsumowanie:
Laboratorium chemiczne musi spełniać rygorystyczne wymagania techniczne, sanitarne i bezpieczeństwa, aby mogło zostać zakwalifikowane jako bezpieczne i funkcjonalne miejsce pracy. Szafy bezpieczeństwa, odpowiednia wentylacja, instalacje przeciwpożarowe i zgodność z normami budowlanymi są kluczowe dla spełnienia wymagań.
